Tijm is een winterhard, groenblijvend, aromatisch kruid en trekt in mei-juni veel bijen aan. Ontdek de verzorging en helende werking van het halfheestertje!

Thymus vulgaris

Thymus vulgaris, beter bekend als tijm, is een bossig halfheestertje en wordt ongeveer 30 centimeter hoog. Aan de oude verhoute plantendelen verschijnen elk voorjaar nieuwe frisgroene opgaande takjes met kleine geurige blaadjes. Bovenaan de takjes groeien in mei en juni kleine lila, lipvormige bloemetjes die veel bijen trekken. Van oorsprong komt Thymus vulgaris uit het gebied rond de Middellandse Zee. De in ons land groeiende Thymus serpyllum blijft lager dan de Thymus vulgaris.

Verzorging

• Tijm groeit het beste zoals je hem in de natuur ook kunt vinden; op arme, steenrijke en zonnige plekken. Daarom is tijm een echte rotstuinplant.
• Het kruid groeit het liefst op een zonnig plekje in een zanderige kalkrijke grond en vraagt in de winter enige bescherming.
• Zorg dat het kruid geen natte voeten krijgt (tijm staat liever niet voor langere tijd in een plas water). Leg een hoop stenen tegen een warme muur en leg daar zanderige aarde over. Laat je tijm nu maar ‘zonnebaden’.
• Tijm stelt dezelfde eisen als rozemarijn of salie: zonnig en een goed doorlatende standplaats die liefst niet te rijk is. Minerale elementen zijn wel welkom.

Als je naar een tuincentrum gaat voor tijmplantjes is het overigens goed om te weten wat je wilt. Zo zijn er heel wat verschillende soorten tijmplanten en deze hebben allemaal hun eigen karaktertrekjes.

Tijm zaaien

Hoe zaai of kweek je zelf tijm?

• Wanneer je het lekkere kruid van zaadje af aan zelf wilt kweken kun je in de maanden maart en april starten met het voorzaaien van tijm op de vensterbank of in een kweekkas.
• Na ca. twee weken ontkiemen de zaden en in mei kun je beginnen met het afharden van de planten.
• Na de IJsheiligen (half mei) mogen de planten de volle grond in.

Snoeien en vermeerderen

Hoe snoei je tijmplanten?

• Het intoppen van circa 40% van de plant na de bloei zorgt voor een goede nieuwe vertakking.
• Pluk de tijm net voor de plant bloeit, dan heeft het kruid de meeste waardevolle stoffen.

Hoe vermeerder je tijm?

• Als een tijmplant het naar zijn zin heeft, zaait hij zichzelf uit. Honderden tijmplantjes komen dan onderdak zoeken in je tuin.
• Als dat niet het geval is, kun je de tijmplanten scheuren. Dat is niet alleen nodig om het plantje te vermeerderen, maar ook om hem fris en jong te houden.
• Als de tuinplant te lang op dezelfde plek staat krijg je oude, houterige, nietige struikjes. Zorg dat de gescheurde plant met zijn wortels in de grond staat. Het groen mag na het planten 10 centimeter boven de grond uitkomen.

Tijm oogsten, drogen en bewaren

• In het begin van de bloeiperiode worden de jonge stengels verzameld en in een bosje opgehangen.
• Tijm wordt bij voorkeur in de keuken vers gebruikt. Pluk dus vlak voor je gaat koken nog even snel wat verse takjes af.
• Toch kan het in de winter soms fijn en gemakkelijk zijn om tijm uit de kast te halen. De geoogste bosjes worden daarom in een donkere ruimte bij een temperatuur van 35 graden gedroogd.
• Bewaar het gedroogde kruid op een donkere, warme plek.

Culinaire toepassingen

Tijm is een belangrijk onderdeel van het ‘bouquet garni’. Voeg het toe aan soepen, aardappel-, vlees-, en visgerechten. Daarnaast geeft het kruid marinades een bijzondere smaak. Het kruid kun je meebakken, koken of stoven, en je kunt het er na de bereiding weer uitvissen. Het geeft een lekkere smaak aan je gerechten en daarnaast profiteer je mee van de waardevolle stoffen die tijm bezit. Thymus Vulgaris bevordert onder andere namelijk je spijsvertering. Vette spijzen zullen op deze manier niet als bakstenen in of op je maag blijven liggen. En iedereen weet: voorkomen is beter dan genezen.

Geschiedenis

Kruiden hebben vaak een lange geschiedenis, zo ook het kruid tijm. Thymus vulgaris stamt af van het Griekse woord ‘thumos’. En dat betekent ‘moed, levensadem en energie’. Verdrietige freules naaiden tijm op de sjaal en gaven het aan hun koene ridder net voor hij vertrok op oorlogspad.

In de elfde eeuw duikt de tijmplant op in kruidenboeken. Een Franse kruidendeskundige schrijft: “Tijm is het antibioticum van de minderbedeelden”. En gelijk had hij. De toppen van de tijmplant bevatten namelijk een desinfecterende stof. De Engelsman John Gerard, uit de tijd van Elisabeth de Eerste, was het in 1597 roerend eens met zijn Franse collega. Hij schreef: “Tijm helpt tegen de beet van elk giftig dier.” Je kon volgens hem het in- of uitwendig gebruiken. Als je het kruid regelmatig eet, word je veel minder snel ziek.

Geneeskrachtige toepassing van tijm

Tijm is een kruid met antiseptische eigenschappen, vanwege de werkzame stof tijmol. Het aroma varieert per soort en hangt af van de concentratie olie die de plant bevat.

Wist je dat het kruid al generaties lang wordt gebruikt bij ademhalingsproblemen? Het wordt inwendig gebruikt bij hoest en verkoudheid of ernstigere problemen zoals bronchitis en astma. De slijmoplossende werking van tijm maakt het een geschikt middel bij chronische verstopping als gevolg van ontstekingen. Uitwendig kan het plantje gewrichtspijn verzachten.
Hoe te gebruiken: Hele plant.
Dosering:

• Als tinctuur: neem tweemaal daags 20 druppels.
• Uitwendig gebruik: mens 6 druppels etherische olie met 2 theelepels amandelolie en smeer dit op de gewenste plek.

Potentiele werking

• helpt bij longverstopping en infecties
• helpt bij astmasymptomen verminderen
• heeft een antiseptische werking
• geeft verlichting bij verkoudheid
• verlicht pijnlijke gewrichten

Let op: etherische olie niet inwendig gebruiken. Niet gebruiken tijdens zwangerschap.

Recepten

Hoe maak je tijmthee?

• Voeg een theelepel tijmblaadjes toe aan een kop kokend water.
• Laat het zo’n 10 minuten trekken.
• De thee kan nadat de tijmblaadjes eruit gezeefd zijn opgedronken worden.

Hoe maak je tijmstroop?

• In een pan ½ liter water met 75 gram tijm, 5 minuten koken en daarna zeven.
• Het gezeefde kookvocht samen met 750 gram rietsuiker inkoken tot er een stroopdrankje ontstaat.
• Hoestende kinderen kunnen elk uur een lepeltje van deze siroop nemen.