Het broedseizoen is begonnen. Ook voor de mezenfamilie en zijn meest voorkomende soort, de koolmees, zullen zeer binnenkort een nest gaan bouwen. Of ze hebben het al gedaan! Hoe ga je om met een mezennest in de tuin?

De koolmees

De koolmees is één van de meest voorkomende en meest opvallende vogels die in Nederland voorkomt. De vogel is dan ook één van de bekendste Nederlandse vogels, mede omdat de vogel niet schuw is en in de winter regelmatig op voedertafels aan te treffen is. Het mannetje is van het vrouwtje te onderscheiden doordat de zwarte streep op de buik veel breder is. De zang van de koolmees is erg variabel, maar vaak is een herkenbaar titituu of tituu te horen.

Broedplaats koolmees

Koolmezen en pimpelmezen zijn holenbroeders en nestelen graag in holtes. Dit kan een holte in een boom zijn, maar een nestkastje voldoet ook prima.. Vanwege de korte levensduur van de koolmees worden er per broedsel veel eieren gelegd. Hoewel in sommige jaren met meerdere broedsels begonnen wordt, brengt de koolmees ieder jaar slechts één nest jongen groot. Koolmezen laten soms een nest met eieren of zelfs jonge vogels in de steek, om onder betere omstandigheden op een andere plek opnieuw te beginnen. Wanneer je een nestkast ophangt is de kans dat een mees zijn nest er in gaat bouwen zeer groot.

nestkast, mezennest, mezen, koolmees, holenbroeder, tuinen.nl

Broedseizoen

De koolmees broedt tussen april en juli. Het bouwen van het mezennest duurt ongeveer een week. Daarna leggen ze ongeveer 1 ei per dag. Dit loopt op tot zo’n 8 à 10 eieren en dus evenveel dagen. Vervolgens duurt het uitbroeden van de eieren een week of twee en blijven de jongen daarna nog ongeveer drie weken in het nest voordat ze uitvliegen. De totale broedduur vanaf het betrekken van de nestkast tot het uitvliegen van de jongen is dus ongeveer 50 dagen.

Als de mezen bezig zijn met het maken van een nest is dit duidelijk te zien, omdat het vrouwtje af en aan vliegt met takjes en stukjes mos. Vervolgens is het ruim een week rustig nabij de nestkast, vanwege het leggen van de eieren. Tijdens het uitbroeden van de eieren verlaat het vrouwtje overdag ongeveer elk uur nest voor een tijdje. Als ze wel op het nest zit, wordt ze regelmatig gevoerd door het mannetje. Als de eieren uitgekomen zijn, dan begint het voeren van de jongen door beide ouders. Je ziet de mezen dan af en aan vliegen met rupsen, spinnen, vlinders en andere insecten. Tijdens de nestduur zullen de mezen circa 5 duizend (!) insecten vangen voor de jongen.

Je kunt de jonge vogels horen piepen als een van de ouders het mezennest invliegt. Het uitvliegen van de jongen zal je niet vaak zien, een indicatie dat de vogels uitgevlogen zijn is meestal dat je de ouders niet meer ziet.

 

nestkast, mezennest, mezen, koolmees, holenbroeder, tuinen.nl

Criteria voor het ophangen van nestkasten:

Ophanghoogte:
Hang de nestkasten zodanig op, dat u deze goed en gemakkelijk kunt controleren. Aan boom met bij geleverde speciale aluminium spijker of voor het keukenraam. U zult zeer veel plezier beleven aan de latere bewoners.

Richting invliegopening:
Hang de nestkast bij voorkeur zo op dat hij naar het noordoosten is gericht. Dan hangt hij beschut tegen de wind die bij ons meestal uit het zuidwesten komt. Bovendien wordt het in de nestkast dan ook niet te warm, wat wél het geval is als je de invliegopening naar het zuiden richt.

Schoonmaken:
Het verwijderen van het oude nest kan medio augustus plaatsvinden. Wanneer er vleermuizen, hommels enz. wonen, deze niet storen. Dan later schoonmaken.

 

Lees meer over Bijzondere vogels in de tuin