De sneeuwbal, ook bekend als Viburnum, is een spectaculaire, geurende heester en mag eigenlijk niet ontbreken in de wintertuin. 

Kenmerken van de sneeuwbal

De heester bloeit namelijk al in de winter of in het vroege voorjaar en geeft dan een heerlijke geur af. Deze prachtige geur en bloei van de sneeuwbal geven een echte sensatie in de wintertuin.

De bloemen zelf zijn vaak wit of zachtroze en hebben een schermachtige vorm. De kleurrijke bessen zijn zeer geliefd bij vogels. Het is een heester die aan de grond geen grote eisen stelt. De bladeren van sommige soorten krijgen in het najaar een mooie herfstkleur.

Herkomst

Viburnums zijn halfwintergroene of bladverliezende heesters of kleine bomen. Ze omvatten ca. 230 species, ca. 125 hybriden en ca. 225 cultivars. Ze zijn inheems in Azië, Noord-Amerika, Noord-Afrika en Europa. In Zuid-Amerika, Indonesië en Nieuw Guinea komen tropische viburnums voor. Vele van deze soorten worden graag geplant om hun mooie, geurende bloemen, maar ook om hun kleurige bessen of een prachtige herfstkleur. Groenblijvende soorten zijn geschikt om als haag geplant te worden.

Verzorging van de Viburnum

Viburnums hebben niet veel verzorging nodig. De sneeuwbal plant doet het goed op vrijwel elke grondsoort, maar hebben een voorkeur voor zure, humusrijke grond. Bij het planten kunt je daarom het beste compost toevoegen. In droge tijden geef je de plant extra water. Viburnums worden hooguit door bladluizen en rupsen belaagd. Deze kunnen met een mengsel van zeepsop en spiritus of een biologisch middel uit het tuincentrum worden bestreden.

Standplaats

Bijna alle viburnums houden van een zonnige plek in de tuin. Uitzondering is de viburnum lantana, ook wel wollige sneeuwbal genoemd, die het ook goed in de schaduw doet. De viburnum carlesii groeit en bloeit prachtig aan de noordzijde van het huis.

Snoei van de Viburnum

Deze heesters hoeven nauwelijks gesnoeid te worden. Zij hebben van zichzelf een mooie vorm. Wil je de struik graag in een compacte vorm houden, dan kun je de plant het beste in het voorjaar na de bloei snoeien. Wanneer je de sneeuwbal later snoeit heb je kans dat je de aangemaakte knoppen wegsnoeit. Als de plant in de winter vorstschade heeft opgelopen kun je de dode delen van de takken wegsnoeien. Deze lopen daarna vanzelf weer uit.

Ziektes en plagen

Viburnums worden hooguit door bladluizen en rupsen belaagd. Deze kunnen met een zeepsop-spiritus-mengsel of een biologisch middel uit het tuincentrum bestreden worden.

Soorten

Er zijn verschillende soorten Viburnum. Hieronder een overzicht van de planten en hun kenmerken.

Viburnum x bodnantense ‘Dawn’ en ‘Deben’:

• Zijn beide bladverliezende heesters die in de winter bloeien.
• Het zijn kruisingen die voor het eerst lukten in ‘Bodnants Gardens’, Noord-Wales omstreeks 1935.
• Beide bloeien van november tot maart. De witroze, sterk geurende bloempjes staan dan in trosjes aan de kale takken. Van vorst trekken zij zich niets aan.
• De bloemen van ‘Dawn’ zijn iets donkerder dan de zuivere witte tot lichtroze bloemen van ‘Deben’.
• De struiken worden ca. 3 m hoog en krijgen in het voorjaar diepgroene, ovale bladeren met een fletsgroene onderzijde. In het najaar kleuren de bladeren oranje tot rood en paars.
• Het zijn langzame groeiers en geschikt voor een kleine tuin.

Viburnum x bodnantense ‘Charles Lamont’:

• Dragen bloemen die iets groter en intenser roze zijn.
• Hij bloeit al op jeugdige leeftijd van januari tot april.

Viburnum farreri:

• Bloeit in de winter met witroze, geurende bloemen.
• Viburnum farreri ‘Decemberdwarf’ is een miniatuur-viburnum van hooguit 1,2 m hoog.
• Hij verrast je met rijke bloei in december.

Viburnum tinus:

• Is groenblijvend en kan 4 m hoog en 6 m breed worden.
• Hij bloeit met roze knoppen en witte bloemen in maart en april.
• Tijdens een milde winter bloeit deze sneeuwbal ook vroeger.
• Tegen het einde van het voorjaar kan vormsnoei toegepast worden. De soort is geschikt om een haag mee te vormen. Deze kun je dan het beste snoeien in de zomer met een snoeischaar geknipt. Heggenscharen kunnen rond deze periode lelijke randen aan het blad veroorzaken.

Viburnum x burkwoodii:

• Is halfwintergroen en kan tot 2.5 m hoog worden.
• Hij bloeit met bolvormige tuilen in maart/april. Nabloei vindt vaak in oktober plaats.
• Hij ontwikkelt kleine, langwerpige rode, later zwarte vruchten.
• Hij is geschikt voor de kleine tuin.

Viburnum carlesi:

• Is bladverliezend en ca. 1,5 m hoog.
• Hij bloeit met bolvormige witte tuilen in apri/mei. De bloemknoppen zijn in de winter al zichtbaar.
• Hij is zeer winterhard en geschikt voor de kleine tuin.

Viburnum opulus (Gelderse roos):

• Bloeit crèmewit einde mei/juni.
• Hij draagt in het najaar ovale, helder rode bessen die lang aan de plant blijven hangen want de meeste vogels vinden hen niet lekker.

Viburnum plicatum (Japanse sneeuwbal):

• is een sierlijke struik met een zee van witte bloemen eind apri/begin mei.
• Hij heeft in het midden van de platte bloemschermen vruchtbare en aan de randen grote, steriele bloemen.
• Na de bloei ontwikkelen zich donkergekleurde bessen.
• V.plicatum groeit breed uit en komt het meest tot zijn recht als solitair.

Viburnum davidii:

• Is een groenblijvende tot 1 m hoge struik met overhangende takken.
• De bloemen zijn klein, vuilwit in vlakke hoofdjes.
• De besjes zijn klein en blauw.